Szkoła modułowa – realizacja Ultramodula
Jeszcze kilkanaście lat temu kontenery w edukacji kojarzyły się przede wszystkim z rozwiązaniem tymczasowym. Dziś szkoły kontenerowe i modułowe sie zeigen, dass prefabrykacja może być podstawą funkcjonalnych, atrakcyjnych architektonicznie i dobrze wyposażonych przestrzeni do nauki.
Realizacje z Afryki, Wielkiej Brytanii czy projekty mobilnych klas rozwijane w Europie pokazują różne podejścia do tego samego zagadnienia: jak szybko stworzyć przestrzeń edukacyjną i jednocześnie dopasować ją do lokalnych potrzeb?
1. Vissershok Container Classroom – Republika Południowej Afryki
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów wykorzystania kontenera w edukacji jest Vissershok Container Classroom w okolicach Kapsztadu. Projekt przygotowany przez Tsai Design Studio powstał dla szkoły obsługującej m.in. dzieci pracowników okolicznych gospodarstw oraz rodzin z mniej zamożnych społeczności.
Podstawą obiektu był około 12-metrowy kontener transportowy przekształcony w salę dla 25 dzieci w wieku 5-6 lat. Przestrzeń pełniła przy tym podwójną funkcję – rano była klasą, a później niewielką biblioteką dla szkoły.
Projektanci zwrócili szczególną uwagę na warunki klimatyczne. Nad kontenerem wykonano dodatkowe zadaszenie ograniczające jego nagrzewanie, a okna umieszczone po obu stronach umożliwiły wentylację poprzeczną. Zagospodarowano również otoczenie: pojawiła się przestrzeń do zabawy, ogród oraz schodkowe siedziska mogące służyć jako miejsce spotkań i szkolnych zgromadzeń.
Co można zaczerpnąć z tej realizacji? Niewielki moduł nie musi pełnić tylko jednej funkcji. Odpowiednie zaprojektowanie wnętrza i przestrzeni zewnętrznej pozwala wykorzystać stosunkowo małą powierzchnię znacznie efektywniej.
2. Legson Kayira Community Center & Primary School – Malawi
Jeszcze ciekawsze z punktu widzenia współczesnego budownictwa modułowego jest podejście zastosowane przy Legson Kayira Community Center & Primary School w Malawi.
Elementy szkoły zostały prefabrykowane w Republice Południowej Afryki. Całą konstrukcję przygotowano w taki sposób, aby można było zapakować ją do czterech 6-metrowych kontenerów, a następnie przewieźć na miejsce inwestycji. W kontenerach transportowano również prefabrykowane elementy dachu i inne części potrzebne do budowy. Po dostarczeniu konstrukcja została zmontowana na miejscu w ciągu około ośmiu tygodni.
To bardzo dobry przykład jednej z podstawowych zalet prefabrykacji: budynek może w znacznej części powstawać tam, gdzie dostępne są odpowiednie warunki produkcyjne, materiały i kontrola jakości, a następnie zostać przetransportowany do miejsca docelowego.
Projekt dostosowano również do miejscowego klimatu. Otwierane elementy ścian pozwalają regulować ilość światła, zacienienie oraz wentylację poprzeczną. Zastosowano też rozwiązania wykorzystujące energię słoneczną.
3. Fawood Children’s Centre – Wielka Brytania
Kontenery mogą być również częścią znacznie większej i bardziej rozbudowanej architektury.
Przykładem jest Fawood Children’s Centre w Londynie, gdzie wykorzystano kontenery do stworzenia przestrzeni przeznaczonych m.in. dla dzieci oraz działalności edukacyjnej. Kontenery tworzą wielokondygnacyjne struktury znajdujące się wewnątrz większej zewnętrznej konstrukcji.
To zupełnie inne podejście niż pojedyncza klasa w RPA. Pokazuje jednak ważną cechę budownictwa kontenerowego – moduły można zestawiać w większe układy i tworzyć z nich bardziej złożone obiekty.
Dla inwestorów planujących szkołę czy przedszkole jest to szczególnie istotne. Modulare Technik nie musi oznaczać szeregu identycznych, pojedynczych kontenerów. Odpowiednio zaprojektowany system może tworzyć sale lekcyjne, korytarze, sanitariaty, pomieszczenia administracyjne czy wspólne przestrzenie.
4. Rozbudowa szkół w Wielkiej Brytanii
Technologia kontenerowa jest wykorzystywana również wtedy, gdy istniejąca szkoła potrzebuje szybkiego zwiększenia powierzchni.
Jednym z opisywanych przykładów jest Shooters Hill School w Londynie. Rozwiązanie kontenerowe wykorzystano do stworzenia dodatkowych sal i przestrzeni warsztatowych. Według opisu realizacji rozbudowa zapewniła około 7 200 stóp kwadratowych dodatkowej powierzchni, a konstrukcję ustawiono na terenie szkoły w ciągu dwóch dni.
To pokazuje bardzo praktyczne zastosowanie modułów: nie zawsze trzeba budować całą szkołę od początku.
W wielu przypadkach potrzebne są jedynie dodatkowe sale lekcyjne, pracownie, sanitariaty, szatnie albo zaplecze administracyjne. Moduły pozwalają rozbudowywać istniejącą infrastrukturę etapami.
5. EDUbox – mobilna sala lekcyjna
Interesującym kierunkiem rozwoju jest również EDUbox – mobilne środowisko edukacyjne wykonane na bazie 20-stopowego kontenera transportowego.
Rozwiązanie zaprojektowano w taki sposób, aby można było przewozić je samochodem ciężarowym lub statkiem i wykorzystywać w miejscach o ograniczonym dostępie do infrastruktury. Projekt zakłada możliwość samowystarczalnego działania pod względem m.in. energii, ogrzewania i wody. Jednym z kierunków wykorzystania EDUbox było zapewnienie dostępu do edukacji uchodźcom w Jordanii.
To przykład pokazujący, jak daleko może zostać rozwinięta idea mobilnego modułu. Kontener staje się nie tylko konstrukcją budynku, ale gotową jednostką edukacyjną, którą można przetransportować tam, gdzie jest aktualnie potrzebna.
Od kontenera transportowego do współczesnej szkoły modułowej
Warto przy tym rozróżnić dwa rozwiązania. Część opisanych światowych realizacji powstała poprzez adaptację używanych kontenerów transportowych. Współczesne modularer Aufbau może natomiast wykorzystywać moduły projektowane i produkowane od początku z myślą o funkcji oświatowej.
Daje to znacznie większe możliwości kształtowania wymiarów pomieszczeń, wysokości wnętrz, przeszkleń, izolacyjności termicznej i akustycznej, instalacji oraz układu funkcjonalnego.
W efekcie nowoczesna Modulschule nie musi wyglądać jak kontener.
Może być pełnowartościowym budynkiem z przestronnymi salami, szerokimi korytarzami, dużymi przeszkleniami, sanitariatami, zapleczem dla nauczycieli, wentylacją, ogrzewaniem i klimatyzacją.
Co światowe realizacje mówią inwestorom?
Przykłady z różnych krajów pokazują przede wszystkim, że nie istnieje jeden uniwersalny model Containerschule. Technologia powinna odpowiadać konkretnemu zadaniu.
Najważniejsze wnioski to:
- Modularität – obiekt można dopasować do wymaganej liczby uczniów i w przyszłości rozbudowywać
- prefabrykacja – duża część prac może odbywać się w zakładzie produkcyjnym równolegle z przygotowaniem terenu
- schnelle Montage – ogranicza zakres i czas prac wykonywanych bezpośrednio na placu budowy
- elastyczność funkcjonalna – moduły mogą tworzyć zarówno pojedynczą klasę, jak i większy kompleks edukacyjny
- możliwość dostosowania do klimatu i lokalizacji – odpowiednia izolacja, zacienienie, wentylacja, ogrzewanie czy klimatyzacja mogą być dobierane do warunków konkretnej inwestycji
- etapowanie inwestycji – szkołę można projektować tak, aby wraz ze wzrostem liczby uczniów możliwe było dodawanie kolejnych przestrzeni.
Szkoły modułowe – rozwiązanie również dla polskich samorządów
In Polen technologia modułowa może być szczególnie interesująca dla gmin i innych inwestorów, którzy muszą reagować na zmieniającą się liczbę uczniów albo potrzebują w stosunkowo krótkim czasie stworzyć nowy obiekt oświatowy.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o rozwiązania tymczasowe. Odpowiednio zaprojektowany obiekt modułowy może być przeznaczony do wieloletniego użytkowania i zaprojektowany zgodnie z wymaganiami stawianymi budynkom oświatowym.
Światowe przykłady pokazują, że moduł nie jest ograniczeniem dla architektury – jest narzędziem, które pozwala inaczej zaplanować proces budowy.
Ultramodula – szkoła dopasowana do potrzeb inwestora
W Ultramodula projektujemy i produkujemy obiekty modułowe, które mogą zostać dostosowane do indywidualnych wymagań inwestycji oświatowej. Układ i liczba modułów, wielkość sal, zaplecze sanitarne, instalacje, rozwiązania elewacyjne oraz wyposażenie mogą być dobierane do konkretnego projektu.
Doświadczenia z realizacji na całym świecie pokazują, że budownictwo modułowe może odpowiadać zarówno na potrzebę szybkiej rozbudowy istniejącej placówki, jak i stworzenia kompletnego nowego obiektu.
Planujesz budowę lub rozbudowę szkoły w technologii modułowej? Skontaktuj się z Ultramodula – pomożemy przeanalizować założenia inwestycji i dobrać odpowiednie rozwiązanie.